{"id":1687,"date":"2026-11-04T14:15:51","date_gmt":"2026-11-04T20:15:51","guid":{"rendered":"https:\/\/conceptouno.tv\/?p=1687"},"modified":"2026-11-04T14:23:52","modified_gmt":"2026-11-04T20:23:52","slug":"el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/","title":{"rendered":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;\">El hallazgo se dio en la terminal de Buenavista, donde se encontraron nueve cr\u00e1neos, cinco mand\u00edbulas y otros huesos humanos, cer\u00e1mica y l\u00edtica<\/span><\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;\">Su temporalidad podr\u00eda ubicarse en el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Derivado del salvamento arqueol\u00f3gico en el trazo del <strong>Tren de Pasajeros Ciudad de M\u00e9xico-Quer\u00e9taro<\/strong>, especialistas del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia (<strong>INAH<\/strong>) descubrieron un dep\u00f3sito de huesos humanos que, probablemente, haya sido un osario, cuya temporalidad podr\u00eda ubicarse hacia el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cUn posible osario no habla solo de la muerte: abre preguntas sobre c\u00f3mo las antiguas comunidades de este territorio trataron y recordaron a sus difuntos en una \u00e9poca de cambios profundos. Los materiales asociados ofrecen pistas de ese encuentro entre distintos momentos hist\u00f3ricos; corresponder\u00e1 al INAH estudiarlos con rigor y explicar qu\u00e9 revelan. As\u00ed, una historia que permanec\u00eda bajo la ciudad podr\u00e1 incorporarse al conocimiento de todas y todos\u201d, se\u00f1al\u00f3 la secretaria de <strong>Cultura del Gobierno de M\u00e9xico<\/strong>, Claudia Curiel de Icaza.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">El 17 de septiembre de 2026, durante los trabajos de terrapl\u00e9n para el tendido de la v\u00eda ferroviaria en las inmediaciones de la terminal de Buenavista, en la Ciudad de M\u00e9xico, se localizaron los primeros restos \u00f3seos. Las excavaciones se realizaron bajo supervisi\u00f3n del INAH, mediante un proyecto de salvamento arqueol\u00f3gico coordinado por el arque\u00f3logo V\u00edctor Francisco Heredia Guill\u00e9n.<\/span><\/p>\n<div id=\"metaslider-id-633\" style=\"width: 100%;\" class=\"ml-slider-3-102-0 metaslider metaslider-flex metaslider-633 ml-slider has-dots-nav ms-theme-default-base\" role=\"region\" aria-label=\"Banner largo\" data-height=\"150\" data-width=\"700\">\n    <div id=\"metaslider_container_633\">\n        <div id=\"metaslider_633\">\n            <ul aria-live='off' class='slides'>\n                <li style=\"display: block; width: 100%;\" class=\"slide-1354 ms-image \" aria-roledescription=\"slide\" data-date=\"2026-08-17 00:14:25\" data-slide-type=\"image\"><a href=\"https:\/\/buap.mx\/\" target=\"_self\" aria-label=\"View Slide Details\" class=\"metaslider_image_link\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/BANNERS_Mesa-de-trabajo-5-700x150.png\" height=\"150\" width=\"700\" alt=\"\" class=\"slider-633 slide-1354 msDefaultImage\" title=\"BANNERS_Mesa de trabajo 5\" \/><\/a><\/li>\n            <\/ul>\n        <\/div>\n        \n    <\/div>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Tras excavar 1.40 metros de profundidad, se hallaron cr\u00e1neos, mand\u00edbulas, partes de caderas, fragmentos de f\u00e9mur, costillas y dientes. Posteriormente, m\u00e1s abajo se encontr\u00f3 el osario, correspondiente a un dep\u00f3sito funerario sin relaci\u00f3n anat\u00f3mica, inform\u00f3 el arque\u00f3logo responsable en campo, Josu\u00e9 Castillo S\u00e1nchez.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Hasta el momento, dijo, se han contabilizado nueve osamentas, de las cuales, dos presentan modificaciones craneales, adem\u00e1s de cinco mand\u00edbulas y huesos grandes, como radios, tibias e iliacos, en buen estado de conservaci\u00f3n. El tipo de alteraciones, as\u00ed como la edad y sexo de los individuos, se determinar\u00e1n tras su an\u00e1lisis en el Laboratorio de Antropolog\u00eda F\u00edsica (LAF).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Junto con el material \u00f3seo se encontr\u00f3 cer\u00e1mica asociada, de la temporalidad <strong>Azteca III<\/strong> (1350-1520 d.C.), de \u00edndole dom\u00e9stica: platos, ollas y salineras, vasijas para la extracci\u00f3n de sal en el antiguo lago de Texcoco. Tambi\u00e9n, siete malacates miniatura, un par de figurillas y l\u00edtica pulida, incluidos cuatro fragmentos de manos de metate y de mortero, adem\u00e1s de navajillas, en su mayor\u00eda de obsidiana verde, posiblemente, procedente del yacimiento de la <strong>Sierra de las Navajas<\/strong>, en Hidalgo.<\/span><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-1687 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/inah01\/'><img width=\"150\" height=\"100\" data-src=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH01.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH01.jpg 800w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH01-500x334.jpg 500w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH01-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/inah02\/'><img width=\"150\" height=\"100\" data-src=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH02.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH02.jpg 800w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH02-500x334.jpg 500w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH02-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/inah03\/'><img loading=\"lazy\" width=\"150\" height=\"100\" data-src=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH03.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH03.jpg 800w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH03-500x334.jpg 500w, https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/INAH03-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cEn conjunto \u2014elementos \u00f3seos y cer\u00e1mica\u2014, podr\u00edan corresponder a los \u00faltimos a\u00f1os del periodo prehisp\u00e1nico y a la \u00e9poca colonial (1535-1821). Esta hip\u00f3tesis se refuerza con el hecho de que el hallazgo ocurri\u00f3 dentro de lo que fue el calpulli de Nonoalco, uno de los 19 barrios prehisp\u00e1nicos del islote de Tlatelolco, lo que podr\u00eda ofrecer informaci\u00f3n sobre las pr\u00e1cticas funerarias del momento\u201d, refiri\u00f3 el encargado del LAF, Jos\u00e9 Manuel Cervantes P\u00e9rez.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Asimismo, resalta que los restos se ubicaron cerca de una estructura posterior: la iglesia de San Miguel Nonoalco, construida en el siglo XVI, que fungi\u00f3 como capilla de visita por parte de los frailes franciscanos del <strong>Convento de Santiago Tlatelolco<\/strong>.<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cLos restos dan cuenta de pr\u00e1cticas funerarias. Tenemos reportes de que los osarios que se han encontrado en la Ciudad de M\u00e9xico est\u00e1n relacionados con el periodo virreinal o, inclusive, con la etapa de contacto, pero tambi\u00e9n llama la atenci\u00f3n que hay material de la \u00e9poca prehisp\u00e1nica\u201d, mencion\u00f3 Cervantes P\u00e9rez.<\/span><\/h5>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">De acuerdo con la antrop\u00f3loga f\u00edsica Abril Machain Castillo, encargada de la exhumaci\u00f3n de los restos humanos, uno de los rasgos que atribuye el car\u00e1cter de osario al hallazgo es que no se han encontrado piezas peque\u00f1as o irregulares, sino aquellas que se pueden conservar, como cr\u00e1neos y huesos largos.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">\u201cOriginalmente, estos individuos estaban sepultados en un lugar que sirvi\u00f3 para enterrar a otros; entonces, primero sacaban a quienes estaban inhumados y los pon\u00edan en un sitio diferente, en este caso el osario\u201d, finaliz\u00f3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: tahoma, arial, helvetica, sans-serif;\">Luego de su registro in situ, los materiales fueron trasladados a los laboratorios de antropolog\u00eda f\u00edsica, l\u00edtica y cer\u00e1mica del proyecto, ubicados en <strong>Tula de Allende<\/strong> y <strong>Tepeji del R\u00edo de Ocampo<\/strong>, en Hidalgo, donde pasar\u00e1n por un proceso de limpieza y restauraci\u00f3n, para su posterior an\u00e1lisis y resguardo.<\/span><\/p>\n<p><iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CQR0mqcqsRA?si=NJ4UCK2Jr5s5FoWM\" width=\"900\" height=\"506\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><span data-mce-type=\"bookmark\" style=\"display: inline-block; width: 0px; overflow: hidden; line-height: 0;\" class=\"mce_SELRES_start\">\ufeff<\/span><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El hallazgo se dio en la terminal de Buenavista, donde se encontraron nueve cr\u00e1neos, cinco mand\u00edbulas y otros huesos humanos, cer\u00e1mica y l\u00edtica Su temporalidad podr\u00eda ubicarse en el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.) Derivado del salvamento arqueol\u00f3gico en el trazo del Tren de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1691,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[94,414,418,209,415,413,375,417,420,416,412,419],"class_list":["post-1687","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portada","tag-ciudad-de-mexico","tag-convento-de-santiago-tlatelolco","tag-hidalgo","tag-inah","tag-prehispanico","tag-queretaro","tag-secretaria-de-cultura-del-gobierno-de-mexico","tag-sierra-de-las-navajas","tag-tepeji-del-rio-de-ocampo","tag-tlatelolco","tag-tren-mexico-queretaro","tag-tula-de-allende"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_MX\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El hallazgo se dio en la terminal de Buenavista, donde se encontraron nueve cr\u00e1neos, cinco mand\u00edbulas y otros huesos humanos, cer\u00e1mica y l\u00edtica Su temporalidad podr\u00eda ubicarse en el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.) Derivado del salvamento arqueol\u00f3gico en el trazo del Tren de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ConceptoUNO\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-04T20:15:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-11-04T20:23:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Cesar\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Cesar\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Cesar\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1c7fc4cc8a791d2e95973ce3c3a14227\"},\"headline\":\"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico\",\"datePublished\":\"2026-11-04T20:15:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-04T20:23:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/\"},\"wordCount\":826,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/tmxqr.jpg\",\"keywords\":[\"Ciudad de M\u00e9xico\",\"Convento de Santiago Tlatelolco\",\"Hidalgo\",\"INAH\",\"prehisp\u00e1nico\",\"Quer\u00e9taro\",\"Secretar\u00eda de Cultura del Gobierno de M\u00e9xico\",\"Sierra de las Navajas\",\"Tepeji del R\u00edo de Ocampo\",\"Tlatelolco\",\"Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro\",\"Tula de Allende\"],\"articleSection\":[\"Portada\"],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/\",\"name\":\"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/tmxqr.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-04T20:15:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-11-04T20:23:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/tmxqr.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/tmxqr.jpg\",\"width\":1500,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/2026\\\/11\\\/04\\\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/\",\"name\":\"ConceptoUNO\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#organization\",\"name\":\"ConceptoUNO\",\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/CONCEPTOUNO-PRINCIPAL.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/CONCEPTOUNO-PRINCIPAL.jpg\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"ConceptoUNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1c7fc4cc8a791d2e95973ce3c3a14227\",\"name\":\"Cesar\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cesar\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/conceptouno.tv\\\/index.php\\\/author\\\/cesar\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/","og_locale":"es_MX","og_type":"article","og_title":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO","og_description":"El hallazgo se dio en la terminal de Buenavista, donde se encontraron nueve cr\u00e1neos, cinco mand\u00edbulas y otros huesos humanos, cer\u00e1mica y l\u00edtica Su temporalidad podr\u00eda ubicarse en el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.) Derivado del salvamento arqueol\u00f3gico en el trazo del Tren de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/","og_site_name":"ConceptoUNO","article_published_time":"2026-11-04T20:15:51+00:00","article_modified_time":"2026-11-04T20:23:52+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":800,"url":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Cesar","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Cesar","Tiempo de lectura":"4 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/"},"author":{"name":"Cesar","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#\/schema\/person\/1c7fc4cc8a791d2e95973ce3c3a14227"},"headline":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico","datePublished":"2026-11-04T20:15:51+00:00","dateModified":"2026-11-04T20:23:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/"},"wordCount":826,"publisher":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg","keywords":["Ciudad de M\u00e9xico","Convento de Santiago Tlatelolco","Hidalgo","INAH","prehisp\u00e1nico","Quer\u00e9taro","Secretar\u00eda de Cultura del Gobierno de M\u00e9xico","Sierra de las Navajas","Tepeji del R\u00edo de Ocampo","Tlatelolco","Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro","Tula de Allende"],"articleSection":["Portada"],"inLanguage":"es"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/","url":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/","name":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico - ConceptoUNO","isPartOf":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg","datePublished":"2026-11-04T20:15:51+00:00","dateModified":"2026-11-04T20:23:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#primaryimage","url":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg","contentUrl":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg","width":1500,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/2026\/11\/04\/el-inah-descubre-posible-osario-en-las-obras-del-tren-mexico-queretaro-en-la-ciudad-de-mexico\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/conceptouno.tv\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El INAH descubre posible osario en las obras del Tren M\u00e9xico-Quer\u00e9taro, en la Ciudad de M\u00e9xico"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#website","url":"https:\/\/conceptouno.tv\/","name":"ConceptoUNO","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/conceptouno.tv\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#organization","name":"ConceptoUNO","url":"https:\/\/conceptouno.tv\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/CONCEPTOUNO-PRINCIPAL.jpg","contentUrl":"https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/CONCEPTOUNO-PRINCIPAL.jpg","width":500,"height":500,"caption":"ConceptoUNO"},"image":{"@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/conceptouno.tv\/#\/schema\/person\/1c7fc4cc8a791d2e95973ce3c3a14227","name":"Cesar","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a7fb23597341e937c71894a87bc1738a03e20342b892a048f60cd004c13c0013?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cesar"},"url":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/author\/cesar\/"}]}},"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"landscape":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"portraits":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"thumbnail":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",150,80,false],"medium":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",300,160,false],"large":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1024,546,false],"1536x1536":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"2048x2048":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"newsrevolutionlayouts-large":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-1000x800.jpg",1000,800,true],"newsrevolutionlayouts-normal":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-800x800.jpg",800,800,true],"newsrevolutionlayouts-masonry":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-500x267.jpg",500,267,true],"newsrevolutionlayouts-blog-large":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr.jpg",1500,800,false],"newsrevolutionlayouts-blog-medium":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-700x400.jpg",700,400,true],"newsrevolutionlayouts-blog-medium-vertical":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-700x800.jpg",700,800,true],"newsrevolutionlayouts-blog-small":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-325x235.jpg",325,235,true],"newsrevolutionlayouts-posts-medium":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-600x500.jpg",600,500,true],"newsrevolutionlayouts-header":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-800x600.jpg",800,600,true],"newsrevolutionlayouts-vc-header-medium":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-446x248.jpg",446,248,true],"newsrevolutionlayouts-vc-header-small":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-300x200.jpg",300,200,true],"newsrevolutionlayouts-vc-posts-medium-large":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-800x350.jpg",800,350,true],"psacp-medium":["https:\/\/conceptouno.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/tmxqr-500x500.jpg",500,500,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Cesar","author_link":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/author\/cesar\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/category\/portada\/\" rel=\"category tag\">Portada<\/a>","rttpg_excerpt":"El hallazgo se dio en la terminal de Buenavista, donde se encontraron nueve cr\u00e1neos, cinco mand\u00edbulas y otros huesos humanos, cer\u00e1mica y l\u00edtica Su temporalidad podr\u00eda ubicarse en el periodo Poscl\u00e1sico Tard\u00edo (1200-1519 d.C.) o en la etapa de contacto con los espa\u00f1oles (1519-1535 d.C.) Derivado del salvamento arqueol\u00f3gico en el trazo del Tren de&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1687"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1696,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687\/revisions\/1696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/conceptouno.tv\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}